fietsreis West-Afrika

het is maar een stuk ijzer, maar toch...

2008-04-04T14:55:00.000-07:00

Hij was sterk, doorstond vele beproevingen, bracht ons naar plaatsen waar de meeste 'gewone' reisorganisaties ons niet zou brengen. Nochtans geen 4x4, maar dag na dag gaf hij ons meer vertrouwen en waagden we ons verder. Hij heeft het zelden laten afweten. Enkele stukken braken en werden vervangen, een enkele keer moesten we hem uit het zand duwen, slechts twee banden hebben het begeven.
In Dakar probeerde ik hem te 'Senegaliseren'. Dat kon, maar mits de nodige corruptie, wat onder andere betekent de douane links te laten. Ik weiger en besluit hem terug naar Guinée te rijden. Daar geldt geen leeftijdsbeperking voor auto's, maar de andere risico's doen mij toch even twijfelen: slechte wegen terug, een onstabiel land, weinig goede kennissen. Toch doe ik het.

Eerst wordt hij in Dakar 10 cm opgehoogd en krijgt hij nieuwe, grotere schoenen. Mijn baby wordt echt een stevige kerel.

Monique, Moïse, Michel en ik reisden twee dagen op naar de Guinese grens, waar Yaya Barry, taxichauffeur die in Guinée even bij ons was, hem overnam om hem naar Conakry te brengen. Ook een risico, want als ik twee dagen later nog altijd niets van Barry gehoord heb, vrees ik het ergste, ben ik niet naïef geweest, heb ik het lot nu niet teveel uitgedaagd, ik heb hem een contract laten tekenen en laten verifiëren door de politie, maar wat betekent dat in een dergelijk land? Nog een dag later vrees ik echt dat ik onze bus kwijt ben.
Na uren rondbellen ontdekken we dat hij op de afgesproken plaats over de grens is gegaan en daarna naar links is gereden over Labé. Dat was niet de bedoeling, de wegen zijn er echt slecht en er zijn veel hoogtes, wat is Barry van plan? We contacteren Interpol en politie, moeilijk, want het hele telefonie-netwerk in Guinée ligt bij momenten plat. Ik kan het noch steeds nauwelijks geloven dat Barry me zou afvallen, maar 3 dagen zijn intussen verstreken, hij zou al lang in Conakry moeten zijn.
Het nieuws dat hij we hem min of meer konden opsporen in Guinée is niettemin verheugend en er wordt me op het hart gedrukt dat alles in het werk zal worden gesteld om de wagen te vinden en dat ik mijn vliegtuig kan nemen. Om 8u 's morgens schrik ik wakker, zo moe was ik dat zelfs het opstijgen me is ontgaan. Onmiddellijk denk ik aan mijn bus. Nauwelijks uitgestapt zie ik dat tientallen mensen me hebben proberen te bereiken, en nog voor ik er één kan terugbellen krijg ik het nieuws dat Barry is aangekomen op de plaats waar ik hem gevraagd had. Ik krijg hem te spreken en daarna het hele relaas: hij werd eerst opgehouden aan de grens, daarna blokkeerde een omgekantelde vrachtwagen de weg naar Conakry en moest hij over Labé, het land zit zonder brandstof en Barry moest het onmogelijke doen om aan diesel te geraken, er was geen telefonische verbinding mogelijk... Hij heeft alles met de beste intenties gedaan.
Oef! Mijn intuïtie heeft me dan toch niet in de steek gelaten en m'n beestje is veilig aangekomen.
Ondanks het positieve nieuws besef ik nog maar eens dat onze reis één groot avontuur was, dat we geluk hadden met ons 'stuk ijzer', dat ik vele risico's heb moeten nemen, Afrika is niet hetzelfde. Gedurende de hele reis heb ik mensen moeten vertrouwen die ik nauwelijks kende, ik kon me slechts beroepen op mensenkennis en moest het doen met de enkelingen die ons pad kruisten. Maar ik heb alle reden om dankbaar en hoopvol te zijn, want iedereen die we ontmoetten en zich engageerden zijn hun gewicht in goud waard, niemand heeft ons in de steek gelaten. Bedankt, lieve West-Afrikanen, jullie hebben zo weinig maar hebben toch zoveel inzet voor een ander, ik wou dat ik meer kon doen voor jullie.
Grootse dingen verwezenlijken in Afrika kan ik niet, maar ik ben blij dat ik geprobeerd heb goed te zorgen voor onze sporadische gasten, gidsen en vrienden, en het spijt me heel erg dat ik Barry van oneerlijkheid heb verdacht.
Nu staat de bus, gewassen en verzorgd, sterker dan ooit, bij Condé, de beste garagist van Conakry, die hem van een nieuw bagagerek zal voorzien, (Guinezen zijn de strafste carrossiers ter wereld), en enkele maanden op zijn terrein zal parkeren, hij is al officieel ingevoerd en binnen enkele dagen krijgt hij de Guinese nationaliteit.
En daarna?
Wie gaat mee op de volgende trip?

Nog enkele sfeerbeelden van vroeger:

Guinée

Doopfeest nichtje Monique op Pasen

Ten huize Monique

West-Afrika door de lens van Solange

2008-03-20T11:02:00.001-07:00

21 maart, begin van de lente in Europa, we zitten na dagen in de auto met vrij extreme temperaturen in het noorden van Guinée en het zuiden van Sénégal nog even aan zee in Kafountine. Eindelijk een frisse bries!
Bijna tijd om afscheid te nemen van de laatste reisgenoten.
Eerst waren er André en Mie van wie we al afscheid moesten nemen nog voor het vertrek, omdat Mie geveld werd door meningitis. Een spijtige zaak, we hadden hen er heel graag bij gehad.
Paul, Agnes en Jan waren bij ons tot Conakry: sympathieke jong gepensioneerden, die zich wonderwel aanpasten aan het hectische van reizen door Afrika met bus en fiets. Ik kreeg intussen een berichtje dat ze goed zijn aangekomen, blij om hun familie terug te zien en vol fantastisch herinneringen aan Afrika.
Wellicht zullen er ook minder plezante bij zijn, maar hoe kan het anders als je zolang van huis bent en te maken krijgt met oncomfortabele reisomstandigheden, hoge temperaturen, oververmoeidheid, problemen met bankautomaten, kleine kantjes van reisgenoten.
Maar hun karakter kennende zullen vooral de positieve ervaringen blijven hangen.

Andrej ging ook weg in Conakry. Toffe, trouwe vriend met dezelfde passie voor Afrika. Ook al had hij vaak last van zijn kaak, van vliegenbeten en van de darmen, hij bleef grappig en onverstoorbaar positief als altijd. Laat ons samen verder dromen!

Solange vertrekt overmorgenavond om op Pasen thuis te komen.
Ze kwam erbij in Saint-Louis, een leuke aanwinst, werkertje die van 's morgens vroeg in de weer was om koffie te zetten en ontbijt klaar te maken, de bus schoon te vegen, af te wassen, enz.. Onafhankelijk, maar verloor zelden haar geduld met anderen. Er was er ééntje die heel hard naar haar opkeek, dus wie weet heeft deze reis nog wel een leuk gevolg voor haar...

2008-03-14T10:29:00.000-07:00

We (Paul en Agnes)zijn terug aangekomen in ons koude België maar ik zou nog wat willen aanvullen op onze weblog.

zaterdag 23 februari

West-Afrika heeft niet zoveel te bieden wat betreft Safariparken maar we zijn toch een kijkje gaan nemen in het MOLE-park in Ghana met een gids. Vooral de olifanten zijn indrukwekkend. Op een bepaald moment, in de buurt van een meer, voelden we ons zelfs een beetje bedreigd door en zestal olifanten die naar het meer wandelden om te baden. De gids raadde ons aan ons wat te verbergen want die kolossen kunnen rapper lopen dan wij zouden denken!!

Daarnaast zagen we ook antilopen,

apen waaronder een baviaan,

wrattenzwijnen,

een aardvarken, krokodillen en enkele exotische vogels.

Vele foto’s zijn van mindere kwaliteit, het zijn stukjes uit filmopnamen die ik gemaakt heb.

Na ons bezoek trekken we verder noordwaarts richting Burkina-Faso. In het hotel NUMBU waar we de laatste maal in Ghana logeren hebben ze het lumineus idee om op de binnenkoer, waarrond de kamers liggen, twee hanen te ‘installeren’ die ons natuurlijk om 4u ’s morgens wakker kraaien!!

maandag 25 februari

We zijn ondertussen voor de tweede maal in Burkina-Faso, ditmaal in het zuidwesten, landschappelijk zeer mooi met leuke dorpjes. We krijgen toelating om in GBAMBOULURA rond te wandelen.

We zien er een meisje steentjes kapot kloppen op zoek naar goud

dat verderop wordt verhandeld op een klein marktje.

In DGILÉNIORA zien we een vrouw potten maken. Ongelooflijk hoe ze dat kan op zo’n primitieve wijze.

In het fetisjendorp KEKIERA leidt de ‘fetisjeur’ ons rond. We bezoeken zijn ‘consultatieruimte’, zijn ‘laboratorium’ waar hij zijn medicijnen klaarmaakt en zijn ‘kliniek’, alles heel primitief, geheimzinnig en griezelig!

woensdag 27 februari

In de voormiddag fietsen we naar de prachtige KARFIGUELA-waterval.

Je kan ook tot bovenaan klimmen

en er zelfs in baden. Zalig!

Bekijk ’s goed onderstaande foto.

Je ziet een lichtbruine hond naast Agnes liggen. Hij had waarschijnlijk een boontje voor ons want hij was steeds in onze buurt en ging ook geregeld voor onze tent liggen. Op een bepaald moment fietsen we naar BANFORA, een 4-tal km verder. Tot ergernis van Agnes loopt de hond met ons mee. Wanneer we in Banfora iets gaan drinken legt hij zich bij ons tafeltje neer. We laten onze fietsen staan en gaan wat kuieren in de omgeving en, nee,‘onze’ hond gaat ditmaal niet mee maar gaat bij onze fietsen liggen. Wanneer we terugrijden loopt hij opnieuw met ons mee tot we op een gegeven moment zijn spoor bijster zijn en we dus in het campement aankomen zonder hond. Een kwartiertje later echter komt hij doodgemoedereerd het campement weer binnen! Hij heeft, zoals wij maar dan ‘te poot’ 13 km afgelegd!! Tof beest!

donderdag 28 februari

We verlaten het campement, pikken onderweg Astrid op die ons weer voor een paar dagen vervoegt en rijden naar SINDOU, bekend voor zijn ‘peaks’ die we gaan bezoeken met een gids. Er werd in die omgeving blijkbaar ook een film gemaakt ‘L’Héritage du Griot’

vrijdag 29 februari

We vertrekken uit Banfora om dan door te trekken naar BOBODIOULASSO. De eerste 33 km doen we per fiets. Een heerlijk tochtje.

woensdag 5 maart

We rijden met de fiets richting KOUROUSSA. Wanneer we een 20-tal km gereden hebben stoppen we bij onze bus in het dorp DAURA. Drie vrouwen, uiteraard met ‘bagage’ op het hoofd en een meisje van ongeveer 13 jaar komen aangewandeld. Agnes besluit haar fiets aan het meisje te geven. Ze spreekt echter geen Frans, gaat ook niet naar school en begrijpt in het begin niet wat we bedoelen. Wanneer we haar aanmanen op de fiets plaats te nemen en te rijden heeft ze het ineens door en met haar hand op haar hart maakt ze een kleine buiging. Ik leg haar uit hoe de versnellingen werken en ze maakt een paar toertjes. Ondertussen is er wat volk uit het dorp komen kijken wat er gaande is. Een man met een ezelskar komt voorbij. Hij spreekt redelijk goed Frans en bedankt ons nogmaals uitvoerig. We hebben Aisha Traoré (we weten ondertussen dat ze zo heet) gelukkig gemaakt!

vrijdag 7 maart

We zijn ondertussen in het laatste land dat wij bezoeken: GUINÉE-CONAKRY waar wij (Andrej, Jan, Agnes en ik) een tweedaagse tocht gaan maken in het berggebied FOUTA DJALON.

We ‘zoeven’ met de gehuurde 4x4 (met chauffeur) van KINDIA naar KEMELELE via een piste waarbij we ongeveer door elkaar worden geschud. Nu en dan vragen we te stoppen om een paar foto’s te nemen of een stukje te filmen.

Rond 17 u. bereiken we het redelijk dure hotel Palace waar we overnachten.

zaterdag 8 maart

We vertrekken om 6u30 uit Kemelele om onze tocht verder te zetten en ontbijten in een klein dorp iets verderop.

We stoppen bij een rivier met mooie badende meisjes en jongens die helemaal geen scrupules hebben om in naakt bovenlijf (ook de meisjes!) rond te stoeien. Wanneer Jan de foto’s laat zien die hij van hen maakte wordt hij omstuwd door de halfnaakte jeugd! Hij geniet er zichtbaar van!!

Dan bezoeken we de waterval van SALAA

en het meer verderop waar we kunnen zwemmen.

Op een bepaald ogenblik nemen we een veerboot die handmatig bediend wordt.

’s Avonds rijden we tot in MAMOU langs de grote baan naar CONAKRY. De chauffeur geeft er de voorkeur aan niet verder te rijden omdat er te veel zwaar verkeer is langs de baan tussen Mamou en Conakry en dus blijven we in Mamou.

Het gebergte Fouta Djalon is zeer mooi maar het zou op een tragere manier moeten kunnen gedaan worden, bv met de fiets. De wegen zijn echter zo slecht dat het fietsen maar op sommige plaatsen mogelijk is. Het beste zou zijn er door te wandelen maar dan is er het probleem van de overnachting. 30 à 40 kilometers aan een stuk is er soms geen dorp te bespeuren. Misschien met een tentje er op uit trekken en ‘in het wild’ kamperen. Er zou dringend iets aan de accommodatie moeten gedaan worden maar er zijn zoveel andere veel grotere problemen in het arme Guinée…

zondag 9 maart

We vertrekken met de 4x4 naar Conakry waar we in het hotel GHUSSEIN logeren. De uitbaatster is een sympathieke Franse dame uit de Provence. Ze was getrouwd met een Guinees die omgekomen is tijdens rellen aldaar. Het hotel is heel mooi en idyllisch gelegen langs de kust met zicht op de oceaan. Een groot contrast met de armtierige ‘bidonville’-achtige behuizing een beetje verder in de straat.

maandag 10 maart

Veel valt er niet meer te vertellen. We maken onze bagage klaar om rond 22u te vertrekken, eerst om wat te eten en dan naar de luchthaven te vertrekken. Bij het inchecken van onze bagage komt een forse veiligheidsagente naar ons toe om te vragen van wie dat donker valiesje is. Het blijkt het onze te zijn. Agnes moet mee om uitleg te geven over die verdachte buisjes die ze op het scherm van hun scanner zien. Het blijken de reservebatterijtjes te zijn van haar fotoapparaat. Oef!!

Om 3u45 hebben we onze vlucht naar ons koude België waar we op dinsdag om 18u aankomen. Toch nog paniek bij de bagageband: het ‘verdachte’ valiesje is er niet bij!! Bij de bagagedienst vullen we een formulier in met de nodige gegevens. Wanneer we zeggen dat het valiesje waarschijnlijk is achtergebleven in Conakry is de reactie: ‘oei oei oei’. Daar wordt blijkbaar nogal nonchalant omgesprongen met bagage!! Wij vermoeden dat we ons valiesje niet meer gaan terugzien. Maar niet getreurd, onze oudste dochter die ook Tine heet, komt ons ophalen en brengt ons naar ons huis waar ze aan de deur een groot papier heeft gehangen: ‘Welkom thuis’.

Binnen hangt er een slinger van papieren olifantjes en heeft ze voor eten gezorgd. Zaterdag a.s. komt Karoline, onze jongste dochter met haar man en haar kindjes ons ook verwelkomen. Het doet deugd. Bedankt lieve dochters!

De volgende dag krijgen we – niet te geloven – een telefoontje dat ons valiesje reeds in Brusssel ligt en naar ons zal gebracht worden!! Bij het leegmaken ervan ontbreken… de verdachte batterijtjes!!

Enfin, we zijn terug in België en horen dat er alweer "gekissebis" is rond nachtvluchten en denken bij onszelf: och here toch, waarmee ze hier moeten bezig zijn!!

Er zijn weer twee ‘Afro-fiele’ mensen bijgekomen…

Paul

Burkina 2 en Guinée

2008-03-14T08:46:00.001-07:00

Ja, 't is inderdaad een tijdje geleden. Guinée is een prachtig land, maar de technologie is er nog niet echt goed doorgedrongen. De Guineanen zijn hoopvol, hun president die in 1985 aan de macht kwam na een militaire coup is ziek en zijn machtstermijn loopt (misschien?) ten einde in 2010.
Na ex-president Sékou Touré die de samenwerking met de Fransen afwees na de onafhankelijkheid en vervolgens een steeds nationalistischer en wreder regime ging voeren, zelfs zo ver ging dat hij alle intellectuelen gevangen zette en fusileerde,
is het vertrouwen in macht, land en volk wankel. Vorig jaar nog werd het vuur geopend op demonstranten in Conakry, 1500 doden. De nicht van een Belgische vriendin werd doodgeschoten door de nachtwaker toen ze na een avondje stappen voorzichtig haar slaapplek opzocht. Hoe vriendelijk de bevolking ook is, het rommelt hier altijd een beetje.
Toch voel je de hoop, de jongeren wachten nog even af, maar voelen zich klaar om aan de ontwikkeling te beginnen. Laat ons hopen dat de president voor één keer zijn belofte houdt.
Intussen is het behelpen. Internet was zelfs in Conakry niet mogelijk, nu in Labé kom ik terecht bij een vooruitstrevende jonge gast, die studeerde in Dakar en blij was één van zijn eerste gasten te ontvangen in z'n gloednieuwe informatica-centrum, reageert ontgoocheld als de electriciteit weer eens uitvalt. Ik ook, maar ik heb geduld uitgeoefend en zie: wie weet lukt het deze keer. De anderen (Dirk, Solange en Samson, samen met 2 Guinezen; de rest nam enkele dagen geleden vliegtuig in Conakry) zijn door naar Pita, we gaan van daaruit een fietstocht maken door de Fouta Djalon. Met onze intussen herstelde bus namen we vanuit Conakry de platste; ,aar evengoed slechte weg naar Gaoual en huurden daar een Peugeot 505 om dieper de Fouta in te trekken (géén aanrader, voor deze weg heb je echt een 4x4 nodig!) In elk geval zullen we het er nu mee moeten doen, hopelijk niet teveel blauwe plekken opdoen om overmorgen onze bus terug te vinden in de buurt van de Senegalese grens.

Intussen:

onze laatste dagen in Ghana

op deze idyllische plek werden we aangevallen door bloedzuigende vliegen, die ons wekenlang rode plekken en verschrikkelijke jeuk bezorgden...

terug naar het noorden: we bezochten Mole National Park te voet, blijf op minstens 50 meter van de olifanten zeiden ze ons, maar op een bepaald moment stond er ééntje rechts van ons, achter en voor ons, elk op 20 m, ze liepen rustig richting water links van ons, onze uitweg?? 't zat er echter vol krokodillen, de gids beweerde ,et een grote grijns dat we ons in een gevaarlijke situatie bevonden...

bij de Salia's in Larabanga, sympathieke ontvangst door een kunstige familie

Terug in Burkina bezoeken we het land van de Lobi en de Gan, twee stammen die hun manier van leven nauwelijks aanpasten. Mooi en fascinerend, een leven dat we ons niet kunnen voorstellen, maar het spreekt wel tot de verbeelding en mensen zijn we allemaal.

Wel ontmoeten we ook tal van mensen die getuigen van de schrijnende situatie in Ivoorkust, waar veel Burkinezen in de loop der jaren hun leven gingen opbouwen, maar door de nationalist Gagbo onverbiddelijk werden teruggestuurd. Op die manier verloren veel Burkinezen hebben en houden of werden ze van hun familie gescheiden. De Burkinese president Blaise Comparé heeft op het ogenblik goede gesprekken met Gagbo, maar het einde van de twist is volgens mij nog niet in zicht.

Eventjes water bijvullen voor ons volgende kampeerplaats.

We trekken verder riching Bobo Diallasso, en ik naar Ouagadougou om Dirk op te halen.
De anderen blijven even in Banfora en Sindou, wellicht de meest groene en één van de mooiste gebieden van Burkina.(zie Paul)

Arme Dirk, nauwelijks aangekomen in Burkina wordt hij overstelpt door drie drukke karakters wiens kwebbel geen moment stil staat, ik die hem natuurlijk zolang heb moeten missen, en onze twee vrienden die elkaar de loef afsteken om het hem zoveel mogelijk naar zijn zin te maken. Niet makkelijk na een nachtelijke vlucht met 6u vertraging...
De dag ervoor waren we hiervoor al op ontdekkingstocht gegaan, ook een kwestie om Ouaga te ontvluchten, er werd een grote staking (met geweld) afgekondigd omwille van verschillende redenen, maar met als hoofdoorzaak dat het leven zo duur geworden is. De oliecrisis laat zich niet in het minst in de landen van het Zuiden voelen!, maar ook aangewend door de oppositie om er andere doelstellingen mee te bereiken. Het is uiteindelijk vrij rustig gebleven, maar zolang de mensen zelfs hun dagelijks rantsoen niet meer kunnen betalen blijft er ontevredenheid heersen, vrees ik. Waren in Guinée, dan waren er al doden gevallen, bedenk ik me nu.

Ik trok met Alpha en Oli naar paters en nonnen 30 km buiten de stad, die zich bezighouden met landbouw. Het uitstapje wordt best gesmaakt.

De volgende dag doen we dus hetzelfde met Dirk, onderweg gaan we kijken hoe ze bière de mil maken en doen ons eraan te goed onder de boom samen met de plaatselijken. Hier is het hun vorm van weekend houden, één keer per maand wordt het goedje gebrouwen en dan wordt er drie dagen lang niet gewerkt, tot alles op is...

En dan tijd om ons terug te mengen onder onze reisgenoten die ons opwachten in Bobo.
Van daaruit maakte ik m'n vorig reisverslag.

Dan gaat het door Mali richting Guinée: drie dagen fietsen, busrijden, vervelende formaliteiten vervullen aan de grenzen, potje koken en kamperen in de natuur.

We komen in een loeiend heet Haute Guinée. We trekken zo snel mogelijk richting Conakry en passeren aan de zuidelijke grens van de Fouta Djalon. Daar trekken Andrej, Paul, Agnes en Jan met een jeep nog snel even in de bergen. De rest gaat met de bus naar Conakry, want er moeten dringend een paar zaken vervangen worden.

Conakry is vuil en vochtig heet, maar we installeren ons in een mooie tuin aan zee van een Francaise, die ons verwent met lekker ontbijt en kleurrijke verhalen. Haar man was een mulat die vermoord werd onder het regime van Sékou Touré. Zij heeft haar 3 kinderen op haar eentje opgevoed en is altijd in Guinée blijven wonen. Op maandag gaan we op onderzoek uit hoe het best naar Senegal te raken en 's avonds nemen we afscheid van enkele van onze reisgenoten. Die zijn intussen veilig en wel geland, hoop ik...

We nu dus in na dagenlang hobbelen toch nog even in de Fouta om daarna door te steken naar Sénégal voor de laaste dagen. Intussen leg ik zoveel mogelijk contacten en noteer alles wat rondom mij gebeurt. Ik kan niet zoals Afrikanen leven van dag op dag, als goede westerling kan ik enkel genieten door toekomstplannen te maken... bij mij hoort daar natuurlijk ook een flinke portie dromen bij.
Maar wat verder zal gebeuren met de bus komt na honderden hypotheses stilaan echt aan de orde.

Tine

En nog eens Ghana

2008-03-01T08:49:00.000-08:00

Ondertussen dus terug naar boven aan t klimmen, onderweg naar Ghana passeren we terug door het zuidwesten, daarna door het westelijk deel van Burkina, alweer een prachtige streek volgens onze reisgenoten, ik was er de voorbije dagen niet bij want ik ging Dirk oppikken in Ouagadougou, nu staat iedereen (wij en de bus, na lekke band en kapotte schokdempers!) klaar om door te trekken naar Guinée, ons laatste 'nieuwe land', maar eerst gaan we nog eens lekker eten (heb net een stuk antiloop op), morgen over grens Burkina-Mali, overmorgen Mali-Guinée.
Dat dus voor de komende dagen, maar toch nog even terugkomen op de voorbije drie weken (aan de hand van foto's die ik eindelijk uit m'n camera kan persen.)

Onze Samson, enkele webberichten geleden bezongen, hier aan de waterval van Wli, in de buurt van Hohoe, op weg uit het droge noorden met zijn godvergeten en wereldvreemde dorpen (zie beschrijving Paul in vorig bericht) richting groene en vochtig-hete zuiden;

Waar Lake Volta terug een rivier wordt om 200 km meer zuidwaarts in de oceaan te stromen.

Het zoete water van Lake Volta

En dan: eindelijk terug aan zee. De golven beuken hier echter zo wild op de rotsen dat zwemmen een gevaarlijke zaak wordt.

Zich uitleven op het strand kan natuurlijk wel.

de beruchte burcht van Cape Coast, van waaruit duizenden Afrikanen een nieuwe bestemming kregen, richting slavernij, of richting dood.

Als we voelen dat het terug mogelijk wordt, springen Solange en ik op de fiets voor een prachtige tocht van een paar uur door heuvelachtig groen. Als we bij aankomst op de thermometer kijken schrikken we toch wel: 39°C.

Onderweg is het weer ambiance !

In Kumasi is het feest van het private schoolnet, elke school heeft zijn dansje en zijn pakje voor de optocht. De kinderen worden toegejuicht door hun leraars en ik word verplicht om veel foto's te maken.

Adjeman Kingsley, de zoon van Samson ziet z'n vader terug na een aantal jaren.

Samson, broer en schoonbroers trots met de plannen voor het nieuwe huis dat ze bouwen (met het geld waar Samson hard voor werkt in ons land)

Verder gingen we nog naar Mole National Park in het noordwesten van Ghana en zo terug naar Burkina, land van mijn dromen, maar ook het land waar ik het nieuws vernam van Roger, my man, dikke vriend, levensgids en kamergenoot voor jaren. Ik begrijp hem wel, had het alleen zo snel nog niet verwacht. Wat ik voel krijg ik voorlopig niet verwoord, maar gelukkig zijn Dirk en ik nu terug samen, Samson en Andrej waren ook goede vrienden van hem, we hebben steun aan elkaar.

Nog even Ghana

2008-03-01T02:28:00.000-08:00

Wij zijn ondertussen al terug in Burkina-Faso, maar ik (Paul) wil nog iets vertellen over onze eerste avond in de buurt van een Ghanees dorp.

Wij krijgen de toestemming om er te kamperen op het schoolplein. Alles wat we doen wordt minutieus gevold door een dertigtal dorpelingen die rondom ons staan. Fietsen, tafels en keukenmateriaal uithalen, het blijkt allemaal zeer merkwaardig. Straks komen ze nog onze tent binnen om te zien hoe we slapen!! maar ze zijn zeer vriendelijk en gedienstig. Er ontstaat plots een soort discussie met veel gebaren, want wij verstaan hun koeterwaals niet en vice versa. Op den duur snappen we het : ze willen kip voor ons klaarmaken. En ja hoor een uur later komen een paar vrouwen met de kip voorzien van een lekkere saus, het verorberen wordt opnieuw met belangstelling gevolgd.
Er wordt ons ook duidelijk gemaakt dat we 's anderendaags in audiëntie zullen ontvangen worden door het dorpshoofd. De volgende dag verwachten we een statig persoon op een soort troon te ontmoeten, maar in de plaats daarvan worden wij een hut binnengebracht waar een oud manneke (110 jaar beweren de dorpelingen) op een matras ligt met enkel een lendendoek over zijn edele delen van zijn overigens naakte lichaam.
Er worden eerbiedig handen geschud. De oude man gaat wat rechtop zitten en wordt door enkele mannen aangekleed terwijl wij rustig toekijken. Met zijn verleidende ogen en een handgebaar nodigt hij een voor een de dames van het gezelschap uit (Tine, Solange en Agnes) om naast hem te komen zitten (die ouwe snoeper). Het zorgt voor heel wat hilariteit bij de rest van het gezelschap en niet in het minst van het zwart gedeelte ervan.

En zo kunnen wij nog veel dergelijke verhalen vertellen.

Het dorp in kwestie.

En hier nog enkele foto's uit Ghana

Bij een plaatselijke koning...

het land van Samson

2008-02-20T08:40:00.000-08:00

Langs de oostzijde van Lake Volta en via de kuststrook in het zuiden aan de zee van Guinea klimmen we terug naar boven in Ghana. De regens hangen dit jaar vroeg in de lucht en het zweet gutst ons van het lijf.

Hij is zelden of nooit slechtgezind, maar hier wordt hij nog vrolijker.
Al van in Marokko heeft hij het over het eten in Ghana, fufu met pindanotensaus, banku met okra in palmolie, plantain, yam en maniok. Voor ons is het eetbaar, voor hem werkelijk de hemel op aarde. Hoe kan het ook anders: moeders keuken.
We zijn in zijn geboorteland. Samson! Wat een geluk heb ik om deze trip met jou te kunnen doen. Je bent een superchauffeur, je zorgt goed voor onze bus, je bent een lieve kerel, iedereen houdt van je! Van mijn nervositeit heb je geen last, maar ja, hoe goed kennen we elkaar immers niet.
Soms doen we zaken, maar in de eerste plaats zijn we vrienden. Die vriendschap ontstond toen we elkaar 10 jaar geleden 3x kruisten en dan maar besloten elkaar te trakteren; wat we daarna samen allemaal meemaakten en ondernamen is te veel om op te noemen, maar wat ben ik blij dat je nu toestemming kreeg van je baas om 3 maanden verlof te nemen en de Afrikareis te maken.
Nu krijg ik ook de kans om dat stuk van jouw leven te zien: je broers en je zoon, het huis dat je aan het bouwen bent.

Kumasi is de hoofdstad van het vroegere Ashanti-rijk, de tweede grootste stad van Ghana. Ik hou wel van de sfeer die er hangt. Hier geen brommers, maar wel files. Toch krijg ik hier niet dat gevoel van chaos, zoals in andere Afrikaanse hoofdsteden. De Ashanti zijn een trots volk, wel vreed geweest voor de andere Ghanese volkeren, slavenhandelaars die samenwerkten met de Portugezen, de Nederlanders en de Britten. Zij waren het ook die de Britten aan de deur zetten, en zij leveren nu ook de meeste presidenten. In andere regio's van het land is dat spijtig genoeg vaak te merken. Het is een typisch Afrikaanse kwaal, stammen die elkaar verwijten maken en soms ook oorlog voeren. Kijk naar Kenia, vorig jaar was ik er nog, een land in ontwikkeling, maar met zoveel ongelijkheid, in de hoofdstad kon je niet voelen dat er iets in de lucht hing, maar in het noorden waar we ook door passeerden, Kenia B genoemd, wel.
Hier is alles voorlopig rustig, vrouwen stallen vreedzaam naast elkaar hun Chinese kitch of hun Afrikaanse 'street food' uit. Hier en daar ook een winkeltje met mooie stoffen. Electronicawinkels bij de vleet. In het internetcafe speelt de muziek luid, toeterende auto's op de achtergrond.
Misschien is het hier dan toch chaotisch, maar ben ik het stilaan gewoon...? Nochtans... kom ik naar hier voor de de eenvoud. Op een of andere manier geeft Afrika mij rust. Ik ben dan wel op vakantie, maar ik weet heel goed wat ik aan frika te danken heb: ze heeft me leren LEVEN.

Het heeft vandaag lang geduurd voor ik echt tot leven kwam, een paar uur beetje verdwaasd en doelloos rondgelopen. Kreeg het nieuws dat Frans, mijn lieve schoonvader, de strijd tegen kanker verloren heeft en gisterenavond overleden is. Ik voel me nu eenzaam hier, verdrietig vooral omdat ik niet bij Dirk en de familie ben. Maar ook trots op mijn Dirk, mijn schoonbroer en schoonzussen, dat ze hun vader zo goed hebben bijgestaan tijdens die laatste zware weken. Dirk zal nu wel snel hier bij mij zijn, dat is ons beider grootste troost, zo merkte ik tijdens ons gesprek van daarstraks.
Afrika zal hem goed doen na deze slopende tijd.

Ook ik had graag afgesloten met wat leuke beelden van onze Ghana-trip tot hier, maar het wil maar niet lukken!

Hier ben ik (Paul) nog 's met wat foto's.

2008-02-20T07:26:00.002-08:00

Ik heb nl niet veel zin om veel tekst te schrijven...

Een paar foto's van ons bezoek aan een klein Ghanees dorpje waar we de voorbije nacht onze tenten hebben opgezet.

Sorry mensen, deze computer doet het niet meer! De rest van de foto's zal voor een andere keer zijn met een beter machine!!

naar Ghana

2008-02-13T04:02:00.000-08:00

Ik haal Andrej op van de luchthaven en ondanks een dikke kaak en pijnlijke kiezen maakt hij er direct het beste van. Om drie uur s nachts een welkomstceremonie door Alpha's muziekgroep ondergaan, geen probleem, tot vijf uur pintelieren en daarna tot s morgens wakker liggen van mijn gehoest, geen probleem.

Goed uitgerust dus, vertrekken we zuidwaarts. Het dierenpark ter hoogte van Po laten we voor wat het is, niet overdrijven, de meesten hebben nu al olifanten gezien en in Ghana krijgen we ongetwijfeld nog de kans. We trekken naar Tiebele, een dorp in de streek van de Kassena of Gourounsi, waar de zgn. 'modderarchitectuur' het beste bewaard bleef. Het woord modder slaat op de karaktervolle tekens die worden aangebracht op de muren van de mooie huisjes. Veel van die huisjes zijn vorig jaar echter letterlijk tot modder herschapen tijdens de overstromingen. Dorpelingen onderweg vertellen ons triest het verhaal van hun verlies en het gebrek aan middelen om het terug op te bouwen. Om mn geweten te sussen, bel ik Alpha om te zeggen dat hij als Gourounsi moet komen helpen. Hij belooft me na te denken over een oplossing.

De fietsrit op zich is prachtig, aan beide kanten van de weg hoge oude bomen, mooie huizen links en rechts, knappe mensen met koddige vlechtjes. Een goede pint en de laatste boodschappen in Burkina, daarna naar Ghana.

We eten Djoloffrijst terwijl ik wacht tot de douna klaar is met hun middagpauze. Om half 3 tref ik een douanier aan met een bord eten op zn bureau. Nu komt de kat op de koord, ik heb geen carnet de passage. Ik besluit me geen zorgen te maken en glimlach nr2 op te zetten. Ik krijg zomaar een laissez passer voor 14 dagen en moet niets betalen. Gisteren is echter de kat van de koord gevallen, want heb de hele namiddag doorgebracht onderweg naar, van en bij de douane van Ho om het euvel recht te zetten. Er uiteindelijk nog vrij goedkoop vanaf gekomen. De rit zelf was ondanks het laffe weer hier ook best te doen, ik kon me nog eens uitleven achter het stuur en door wat een landschap! Na al dat stof in het noorden is het goed om overal zoveel groen te zien. Samson was eerst verbaasd over de staat van de wegen in het noorden en nu over het feit dat er zo'n mooie streek bestaat in Ghana.
En de Ghanazen zijn lief, we konden ons niet verstaanbaar maken in de dorpjes waar we de voorbije nachten kampeerden, en dat zorgde soms voor grappige situaties, maar we voelden ons welkom.

Gisterenavond voelde ik me een beetje belaagd, maar dat kwam vooral door het gebrek aan licht denk ik. Bij klaarlichte dag in Hohoe en zonder regelhaast is het hier paradijselijk. Ik zal nu maar snel de anderen gaan zoeken, die deze morgen naar een nog meer paradijselijke plaats zijn gefietst: de watervallen van Wli,
de hoogste waterval aan de hoogste berg van Ghana.

En mijn cameraprobleem, tja, ondanks de vriendelijke hulp van de mensen hier is het toch niet opgelost. Nog enkele dagen geduld voor foto's...

het leven in Burkina

2008-02-13T00:11:00.000-08:00

Nadat ik Peter naar de luchthaven heb gebracht, keer ik terug naar het campement waar ik dacht wat tijd te zullen doorbrengen. Alpha wil dat ik een kijkje neem in zijn kast met souvenirs. Ben je gek, het is twee uur snachts, drink liever een biertje met me. Eens gezeten volgt een hele woordenvloed. Je moet wat minder praten denk ik en ik zeg het ook. Hij kijkt me verbaasd aan, ik zeg sorry, ik ben moe en ga slapen.
De volgende dag heb ik last van stofhoestbuien en van de hitte. Ik wil graag ergens naartoe met wat meer frisse lucht. Ik doe m'n algemene organisatie: even praten met Dirk, internet, boekhouding, ompakken, kleren wassen.

OK, ik neem het risico: Alpha, wil je m'n reisgezel zijn voor een paar dagen?
Hij reageert weer verwonderd, ik had hem de hele morgen straal genegeerd, maar ik zie dat hij blij is: hij ziet wel elke dag toeristen, maar even wegtrekken uit de hoofdstad is een onverwachte meevaller. Weer een woordenvloed. Hum, er zullen weinig stille momenten zijn de komende dagen.
Onderweg naar Kaya leer ik dat Alpha griot is: een griot is een kunstenaar, iemand die muziek maakt op huwelijksfeesten, de verhalen kent van 'les ancetres'(de voorouders) en instaat voor de mondelinge overlevering ervan. Griot is geen beroep, je wordt het niet omdat je muzikaal talent hebt of een goed geheugen, het is een gegeven, als je vader het is ben jij het ook: in West-Afrika bestaat er een kastensysteem, maar dan zo dat de kastenlozen vrij zijn en degene die tot een kaste behoren geen keuze hebben. Als je tot een kaste behoort, ga je niet naar school, je leert je beroep en voert het uit. Smid, leerlooier, griot, ...
Ik ben blij een griot te ontmoeten met wie ik kan praten, deze heeft het geluk gehad een buurman-onderwijzer te hebben gehad die hem meesleepte naar school. Tot Thomas Sankara massaal leraars ging ontslaan. Het verbaast me iets slechts over Sankara te horen, de ex-president die vermoord werd omwille van zijn verzet tegen blanke bemoeienissen in het land dat hij Burkina Faso doopte (vroeger Upper Volta), volksheld en ook door West-Afrikaanse intellectuelen op handen gedragen. Alpha runt een atelier waar hij jongens leert houten beelden maken, hij verkoopt de spullen in het hotel, waar hij een deal heeft met de baas. Hij fungeert er als problemsolver, en in ruil mag hij zijn koopwaar uitstallen. Intussen begeleidt hij muzikale jongeren uit de buurt, met wie hij bandjes vormt en is hij DJ.
Bovendien een geweldige prater, filosoof. Ik luister naar de verhalen over zijn verleden en zijn dromen voor de toekomst, wetende dat ik luister naar de stem van mijn Afrikaanse leeftijdsgenoten, hun realiteit en hun hoop.

In Kaya worden we opgepikt door Olivier, we logeren er bij zijn familie. Oli en Alpha hebben elkaar 8 maanden geleden voor het laatst gezien en het is een leuke hereniging. We drinken bier op het terras tot het ochtendgloren. De verhalen zijn echt en ze raken me. Oli, 27 jaar oud, vertelt me over het bedrog dat hij meemaakte als groothandelaar in granen, over de ziekte van zijn zoontje, maar ook over de leuke dingen des levens en over zijn dromen. Ik vertel hem over mijn eerste ervaring met Afrika, hoeveel ontzag ik had voor het geduld, de inzet en creativiteit die hier worden opgebracht om te overleven in deze moeilijke omstandigheden. En hoe dat mij als persoon sterker maakt.

Ryan moet om 8u naar school en maakt me wakker met de vraag of ik hem wil wassen. Ik verbaas me een beetje over zoveel vrijpostigheid tegenover een onbekende blanke, maar dan zie ik dat hij mulat is. Hij is de zoon van de oudste dochter des huizes die in Frankrijk woont met een Fransman. Ryan, 5 jaar, heeft voor zichzelf besloten liever elke avond to (maispap) met gombosaus te eten en in het stof te spelen met zijn neefje dan terug te keren naar Frankrijk, dikke biefstukken en computerspelletjes.
Het wou ook graag bij maman blijven, als ik haar ontmoet, begrijp ik waarom, ik voel direct haar warmte, haar kracht en intelligentie: hard werkende weduwe, 17 kinderen verbleven of verblijven op de koer van het huis, 4 van haarzelf , de rest is familie of zelfs niet. Allen konden of kunnen ze naar school gaan met de opbrengst van haar moestuin, het kweken van varkens, de verkoop van zakjes bissap en ijsjes van pain de singe (sap van de vrucht van de baobab) Er staan wel 5 diepvriezers op de koer, die ochtend wordt het sap gemaakt en in zakjes gedaan. De komende dagen zullen ze langs de weg worden verkocht door de jonge vrouwen op de koer: de vrouw van Olivier en twee andere gaan ze de rest van de week verkopen langs de kant van de weg.

Maman vertrekt met wat ik de pest van Burkina noem: een brommer dus, naar het veld aan de oevers van het meer 20 km verder. Ik wil er naartoe fietsen, maar dat pakt niet bij de mannen. Ik sprokkel een picknick bij elkaar en we huren twee brommers. Voor het eerst in m'n leven rijd ik met zo'n ding en ik moet toegeven dat het eigenlijk wel leuk is. Aan het paradijselijke lac Dem tref ik maman en haar schoonzussen, collectief bewerken ze het land en maken zich sterk tegen te lage prijzen. Wat ze kweken bestond 10 j geleden nog niet in Burkina: verse tomaten, boontjes, wortelen, sla. Bedoeld voor de uitvoer, hier weten ze nog niet goed hoe ze ermee moeten koken, maar gelukkig kan je ook worteltjes uit de hand kopen bij de talloze detailverkopertjes aan elke bushalte en langs de kant van de weg die dan rauw, maar vol vitamienen in de monden van de plaatselijke mensen terecht komen.

Ik ontmoet er ook de prins, klasgenoot van Oli. Een echte prins, zoon van een Mossi-koning. Een andere Afrikaanse realiteit. Ja, hier zijn stammen en koningen en prinsen en dorpshoofden, tradities en gewoontes. Een andere manier van leven en denken. Individueel grondbezit bestaat hier bijvoorbeeld niet. De prins, Mohammed, zal op een dag rijk zijn, maar werkt intussen op het land met de andere boeren, hij mag volgens de traditie niet samenwonen met zijn vader en er niks van krijgen.

Dingen veranderen natuurlijk wel: veel gezinnen hebben een brommer, overal staan GSM-masten, ik zit hier zowaar in een internetcafe. De Ghanese jongen die me in zijn cleane winkeltje met fotogerief laat wachten op zijn vriend die een betere oplossing heeft voor mijn cameraprobleem volgt tussen het bedienen van zijn klanten een les biologie op de schoolTV. Dat maakt me blij, ik kreeg ook een goede herhalingsles, het ging over grondwater.

Een nieuwe Nokia kost 3x minder dan bij ons: vanbuiten ziet hij er hetzelfde uit, maar vanbinnen niet. Als ik 's avonds de I-pod op tafel zet om naar muziek te luisteren verstomt het gesprek. Mijn intelligente vrienden betrappen me op het vervelende gevoel dat me overvalt door te zeggen dat het mijn schuld niet is dat ze arm zijn.

Is het wel een goed idee om hier te koop te lopen met onze luxe en hebbedingen? Of brengen we een nieuwe wind, wat hoop voor de toekomst?
Een bewuste toerist weegt het met elkaar af, maar weet het juiste antwoord niet, zegt en concludeert vaak foute dingen.
En gaat naar huis met een groter gevoel voor rechtvaardigheid, meer respect voor de verwennerij die ons te beurt valt. Misschien gaat hij naar huis met het idee om een project op te starten: een beetje helpen. Ik hou niet van het woord, want alles wat je doet voor een ander wat hij zelf kan doe je tegen hem. Maar hoe kan je die uitspraak hier toepassen? Het blijft me achtervolgen.
In elk geval gebruik ik liever een ander woord: echange (uitwisseling). Maar de vraag hoe dit op de beste manier te bereiken blijft. Ook mijn grote levensvraag. Ik ben hier te graag om Afrika uit mijn agenda te schrappen. Andrej zit met hetzelfde ei. Met mijn Dirk is alles mogelijk.

Alpha en Oli, ik heb van jullie afscheid genomen met pijn in het hart, jullie waren niet mijn gidsen, jullie hebben mij je leven verteld en getoond, ik jullie een stukje van dat van mij, bedankt voor zoveel vriendschap. Jullie pikken de draad weer op, ik reis verder, maar zelfs in Ghana krijg ik nog af en toe een seintje. Fijn, vrienden zijn er voor het leven.

Bobo-Dioulasso

2008-02-08T07:47:00.000-08:00

Zoals jullie al weten is de reis wat aangepast om "Le Festival de Niger" bij te wonen. Agnes en ik nemen een ticket voor de zaterdag. Heel toffe optredens gezien en gehoord!

Zondag 3 februari

We vertrekken uit Segou (zonder Solange die het volledig festival wil meemaken) richting Burkina Faso. We willen vertrekken om 10 u. maar Samson, de chauffeur, stelt vast dat de bus "in ralenti" stilvalt. Er wordt dus een garage opgezocht. In Afrika is het zelfs 's zondags mogelijk een auto te herstellen. Uiteindelijk kunnen we rond 14u. vertrekken. De grensovergangen naar Burkina verlopen zonder noemenswaardige problemen en we komen rond 21u.30 aan in Bobo-Dioulasso. We slapen in het campement "Casa Africa", een leuke bedoening !

Maandag 4 februari: de "heilige" vissen van Dafra.

Tine vertrekt met Peter naar de bushalte om vandaar naar Ouagadougou te rijden waar Peter het vliegtuig richting België zal nemen. Ze bestellen een taxi maar Peters fiets kan er niet in! Peter en Tine gaan met de taxi en de bus rijdt achter met de fiets van Peter!! Wat 'n situatie.

Wij, dat zijn Jan, Agnes en ik, gaan met de fiets naar Dafra, voor de z.g.heilige vissen. Na heel wat vragen (in Afrika vind je zelden wegwijzers) bereiken we een pad maar op den duur wordt het onmogelijk de weg verder te volgen. Een jongeman met fiets komt 'toevallig' langs en begeleidt ons verder. We komen aan een huisje waar een kip moet gekocht worden om aan de vissen te 'offeren'. Er wordt een kip van 1500 CFA (Afrikaanse frank) uitgekozen. De kippenboer neemt de kip bij de twee poten, en houdt ze zo ondersteboven mee met zijn fiets. (Gaia zou hier nog werk hebben...) Wat verderop moeten we onze fietsen laten staan en te voet verder gaan langs een rotspad naar beneden tot we op een obscure, donkere open ruimte aankomen: de 'heilige plaats' die vol ligt met kippenpluimen!! Er worden hier nogal wat kippen 'geofferd'!! We moeten nu naar een nis die we alleen blootsvoets mogen betreden. O ja, ik moest ondertussen mijn rode T-shirt uit doen want rood is niet toegestaan in de heilige ruimte. Dus loopt daar een halfnaakte Paul mee met Jan naar de nis. Gelukkig had Agnes niets roods aan...Ze wil zich ook niet op blote voeten wagen over die 'kiezige' ondergrond naar de nis. De kip wordt half geslacht in de nis en wordt dan even losgelaten waarna ze 'als een kip zonder kop' rondhost. Aan de manier waarop de kip loopt ziet de 'slachter' dat de goden goed gezind zijn... (Gaia zou hier nog veel werk hebben...) De kip wordt nu volledig geslacht. Er moet echter nog een geldsom 'geofferd' worden van 2000 CFA. Die som wordt onder een steen gelegd en zal door de goden op een of andere manier weggenomen worden! Nu wordt de kip gepluimd en op een vuurtje geroosterd. De ingewanden worden er uitgehaald. (Hopelijk zijn jullie nu niet aan het eten...) Uiteindelijk gaan we nu nog wat lager afdalen en ja hoor, daar zien we een stuk rivier in een nogal donkere ruimte waar grote 'katvissen' rondzwemmen. Het blijken vraatzuchtige wezens want er wordt nogal wat geplonsd in dat water om de ingewanden te bemachtigen die de slachter hen toe smijt. Om de 'show' te besluiten neemt hij de lange darm van de arme kip en slingert die weg en weer over het wateroppervlak waardoor de vissen halvelings uit het water springen om de toe te happen! Er worden uiteraard foto's genomen en gefilmd en achteraf wordt gezegd dat wij ook daarvoor moeten betalen. Terug bij de fietsen moeten we ook daarvoor nog betalen. Enfin, het was voor ons toch een mooie religieuze, commerciële show.
s' Avonds komt Solange ons vervoegen in de 'Casa Africa'

Dinsdag 5 februari

Na het ontbijt trekken we met de fiets naar 'La Guingette' waar we hopen te kunnen zwemmen. Na een tocht van een 18-tal km bereiken we 'La Guingette' waar we echter niet kunnen zwemmen. Een gids neemt ons mee over een stuk uitgedroogde rivier. We komen aan een stuk van de stromende 'Kou' waar we dan uiteindelijk toch mogen zwemmen. Het is er heerlijk warm in een exotisch dekor!! Solange informeert of er daar ook soms koeien in komen baden. De aangesprokene kijkt Solange verwonderd aan en zegt dat er in de 'Kou' enkel vissen en vogels zwemmen. Hij had het woord 'baden' wellicht verkeerd begrepen en dacht misschien dat er in Europa zwemmende koeien zijn of zoiets!! Enfin, na ons geplons van ongeveer een uur komen er toch wel een hele kudde koeien in de rivier zeker!

Woensdag 6 februari

Na het ontbijt verlaten we Bobo-Dioulasso richting Ouagadougou. We komen rond 14u. aan in Boromo waar we hopen olifanten in het wild te zien. We zoeken het campement 'Le Kaicedra' op in de brousse. Na een uur rijden bereiken we het campement maar het wordt volledig gerestaureerd en we mogen er niet blijven. Terug in Boromo vinden we een relatief nieuw campement 'Belba' Een leuk plaatsje.

Donderdag 7 februari

Gisteren hebben we afgesproken dat we om 7u. in het campement 'Le Kaicedra' zouden zijn om met een gids rond te trekken in het natuurpark in de hoop de olifanten te zien. De gids legde er wel de nadruk op dat we slechts 5 procent kans hadden ze te zien. We staan op rond 5u.30 om tegen ongeveer 7u. in 'Le Kaicedra' te zijn. We vertrekken met een gids per fiets en rijden een goed uur rond in het park waar we regelmatig 'olifantendrollen' en -sporen vinden maar niet de producenten hiervan!! Op een bepaald moment rij ik twee platte banden tegelijk. Een poging om ze te herstellen lukt niet. Mijn minipompje blijkt van een bedenkelijke kwaliteit te zijn. De gids krijgt plots een bericht op zijn gsm dat de olifanten in de buurt van het campement zijn. Wat nu gedaan? Solange komt met een uitstekende oplossing voor de dag: ze geeft haar fiets aan mij, de gids neemt mijn fiets al rijdend mee en Solange zelf loopt terug naar het campement!! Iedereen staat in bewondering dat zij in zo'n hitte nog in staat is een paar km te lopen! Als we aankomen in het campement ziet Agnes echter nog net het achterwerk van de laatste olifant in de struiken verdwijnen!! Tedju!! Te laat!! Maar... enkele minuten later verschijnen ze, samen met hun kleintjes, toch ten tonele en geven een mooie show ten beste: ze drinken, besproeien zich enz. Wij behoren dus tot de 5 procent gelukkigen die het schouwspel hebben kunnen bijwonen. En vanwege mezelf: dank je, Solange!!

We rijden nu nog een stuk verder en komen 's avonds aan in het eenvoudig campement naast het meer van de 'heilige krokodilen' in Sabou.

Vrijdag 8 februari

En nu wisselen we de rust van de brousse voor de drukte van de hoofdstad Ouagadougou.

Peter, grand frère

2008-02-05T05:43:00.001-08:00

'C'est ton mari ou ton grand frère?' kreeg ik dikwijls te horen. Het is altijd handig een echtgenoot bij te hebben op reis in Afrika, dus werd je maar meteen 'mon mari' gebombardeerd, maar natuurlijk was je mijn grote broer.
Voor we vertrokken had ik je gezegd schrik te hebben dat we ruzie zouden krijgen, we hebben zo vaak een verschillende mening over de dingen des levens, maar wat bleek: we waren de beste vrienden ooit. Je keek naar Afrika met grote ogen en had soms schrik, ik heb dikwijls voor je moeten zorgen. Dat is ook mijn taak hier zo ver van huis. Maar jij hebt ook voor mij gezorgd. Gelukkig ben je geïnteresseerd in zowel technische zaken als groepspsychologie, echt waar maatje, zonder jou had ik me maar half zo goed gered.
Ik liet gisteren de groep met Samson in Bobo Dioulasso om je op het vliegtuig te zetten in Ouagadougou. Nu Dirk thuis blijft bij zijn zieke vader en Andrej nog aan het bekomen is van de operatie aan zijn wijsheidstanden, heb ik ons reisprogramma een beetje aangepast. Het deed pijn deze nacht van 4 op 5 februari, normaal had ik jou uitgewuifd, maar zou ik een uur later eindelijk mijn Dirk hebben kunnen vastpakken, het mocht niet zo zijn. Maar het was een plezier je laatste dag samen alleen met jou te kunnen doorbrengen, niet helemaal zonder discussies, maar wat wil je, zo gaat dat nu eenmaal tussen broer en zus!

Veel extra foto's van jou heb ik niet meer kunnen vinden, je stond altijd al het dichtste bij m'n lens.

toch ééntje: wachtend op de bus van Bobo naar Ouaga

Nu zit ik alleen in Ouaga, zonder echtgenoot, zonder grote broer. Maar je hebt intussen al begrepen dat ik het ook gerust zonder kan stellen. Even alleen zijn doet deugd...
Maar zoals ik je gisteren voorspelde heeft Alpha, de artiest die je hielp met je bagage, zich al lang over mij ontfermd. Ik hoef het niet toe te laten, maar je weet ook dat ik altijd blij ben iemand aan mij iets te laten verdienen. Ik heb er ook nu weer een goed gevoel bij en kan het trouwens ook niet laten: vertrek straks naar Kayo en Gorom Gorom, een stukje de Burkinese Sahel in. Ik heb er geen behoefte aan hier een paar dagen uit te rusten.
Paul, Agnes, Jan, Solange en Samson komen donderdag naar hier, Andrej landt vrijdag.
Allen zullen we veel verhalen hebben om met elkaar uit te wisselen... en verschillende foto's.
Peterke, bedankt dat je erbij was!

Tine

Djenné - pays de Dogon - Ségou ...

2008-02-02T06:09:00.000-08:00

Zwetend en puffend in een internetcafé in Ségou.

De voorbije dagen zijn we langs Djenné en de Dogon 'gecrossed', een beetje spijtig want heel mooi en interessant, maar we hebben een extra ingelast: het muziekfestival van Ségou. Afrikaanse kunst en cultuur aan de oevers van de Niger. Vergelijk de sfeer met die van het Sfinxfestival in Boechout, maar de Afrikaanse achtergrond is ècht. Afgezien van de paar bussen toeristen die er gedropd worden en binnen mogen voor het tiendubbele van de prijs zijn er enkel Malinezen. Onze gidsen van de voorbije dagen krijgen van mij een ingangskaartje en kunnen op zoek naar nieuwe klanten. De 50 anderen die me vragen hun ticket te betalen krijgen een njet.
Dat is de spijtige realiteit: als je mondig genoeg bent om met toeristen om te gaan kan je hier misschien nog iets opbouwen, andere jobs zijn er bijna niet, er zijn geen fabrieken, er wordt niets geproduceerd: net zoals in andere Afrikaanse steden overleven de meeste mensen in Ségou van detailverkoop (voedingswaren, Afrikaanse kleren en steeds vaker ... goedkope Chinese spullen, plastiek plastiek!!!, de Chinezen maken van de wereld één grote vuilbak!)
Sommige mensen maken meubelen of staan in een metaalatelier. Op het platteland is iedereen boer.
De jongeren van wie de ouders het kunnen betalen studeren tot hun 30ste en worden dan politie-agent of onderwijzer. Of het lukt ook wel eens om de ultieme droom te verwezenlijken: Amerika of Europa. Om het werk te doen waar men bij ons geen volk meer voor vindt. Knelpuntberoepen noemen we dat bij de VDAB.
Op deze reis kwam ik in de ex-leefwereld terecht van vele van mijn cursisten: hooggeschoolde Afrikanen die hun lamme leven in Afrika beu zijn en geld willen verdienen en bij ons een job komen doen ver beneden hun niveau, en anderzijds laaggeschoolde Rifbewoners uit Marokko, die er terugkeren om hun partner te zoeken en die ook naar België te brengen. Ook soms Zwart-Afrikanen die niet kunnen lezen of schrijven: het zijn de echte durvers of een blanke vrouw of man werd op hen verliefd.
Voeg bij die categorieën nog een hooggeschoolde Oostblokker en twee laaggeschoolde Anatolische Turken en je hebt de samenstelling van een gemiddelde klasgroep waar ik les aan geef. Ze werken voor een stellingbouwfirma, in het slachthuis, een chemische fabriek in de haven, voor een poetsbedrijf. Of ze plukken tomaten. Ze willen zich integreren en leren Nederlands, krijgen de kans van hun baas. Voor 95% lieve en enthousiaste mensen. Ze wonen en leven pover, maar hopen dat hun kinderen het beter zullen krijgen. De kinderen zorgen echter voor veel problemen en de ouders missen het land waar ze geboren zijn.

Sorry sorry, nog wat foto's:

levendig Djenné

de binnenplaats bij Baba
(zie de beschrijvingen in 'Het Zandkasteel' van Ron van der Lee, een must voor wie het gevoel van een echte Afrika-reiziger wil doorgronden, wie het wil beleven moet zelf komen natuurlijk)

bij de 'case de palabre', bij tè hevige discussies stoot je onvermijdelijk je hoofd en val je terug op 'je' plaats.

Peter deelt kolanoten uit aan de oude mannen van het dorp, daardoor toon je respect en bied je tegelijkertijd de kans aan de oudeling om een beetje high te worden.

lange, hete wandeltochten in de Dogon

chauffeur op rust

een 'volgelingetje'

oude Dogonwoningen, gebouwd tegen de rotsen in Teli. Een vleugje geschiedenis, maar de Dogon hebben nog veel van hun oude gebruiken. Dankzij duurzaam toerisme kunnen wij er iets over leren zonder dat ze hun cultuur verliezen.

kinderen putten water, voor één keer krijgen ze hulp

We slapen in Ende-Toro, in eenvoudige, maar mooie kamers of op het dak.

de aanleg van een nieuwe moestuin (met geld verdiend aan de toeristen)

de volgende dag moeten we over de plateaurug. Gelukkig brandt de zon niet te fel.
De oude man die we al lachend vergeleken met onze 'nordic walkers' klopte even later met zijn stok een giftige slang dood voor onze voeten.

nu nog even naar het festival... Tot in Ouagadougou!!!

Waarom Mali anders is dan Senegal

2008-01-24T05:29:00.000-08:00

Hoezeer ik ook van Senegal hou, het is al lang een droom om andere West-Afrikaanse landen te bezoeken. Mali bv.

Na nog enkele mooie dagen en vermoeiende nachten met Monique in Dakar, een overnachting in Mbour en één in Palmarin (aan de wondermooie Delta Siné Saloum, in een schitterende camping met een inspirerende Zwitser als uitbater!!)

het huis in Sébikouthane waar we sliepen, ouderlijk huis van Monique.

Monique, Moïse en Khalil

Fietsstop in een dorpje tussen Mbour en Joal

De camping in Palmarin

Grooooote baobab

Het noorden van de Sine Saloum

(Zie ook foto's van Paul)

Koken, kletsen, opruimen: daarmee hou ik me bezig. De groep gaat 's avonds naar een match de lutte, een befaamde Senegalese sport: worstelen. Solange doet met spijt krijgen dat ik er niet bij was als ze me vertelt over de prachtige gespierde mannenlichamen...

Solange en verliefde Senegalees

Zwemmen, smullen, mooie strandrit en dan vertrekken we oostwaarts.
Ik rekende een uur of zeven naar Tambacounda, het werden er meer dan tien, schudden en hobbelen over de totaal gedegradeerde weg. Sinds het conflict in Ivoorkust gaan de Malinezen zich bevoorraden in Dakar en al dat vrachtvervoer heeft ervoor gezorgd dat er hier en daar nog een stukje weg naast de putten overblijft. Een helse rit, deze keer gelukkig niet onderbroken door corrupte politie-ondervragingen, want... we pikten onderweg een militair op die na een vakantie in Dakar terug zijn werk moest gaan opvatten. Onze andere passagier, een militair verpleger, zorgde uiteindelijk zelfs voor onze comfortabele slaapplaats die nacht. Oef, nog een mooi staaltje van Senegalese gastvrijheid.

In Tambacounda

Een dag later gaan we over de grens. De weg daar is in perfecte staat, we kunnen het bijna niet geloven, ik had het helemaal anders verwacht. Maar deze weg is pas enkele jaren oud, vroeger was hier gewoon een aardewegje.

Voor de rest klopt mijn idee over Mali wel op het eerste zicht: groter, leger, armer

In de late namiddag komen we aan in Kayes, het warmste plekje van Afrika. We zetten onze tenten op het dak van de jeugdherberg, koken zelf ons potje en gaan daarna voetbal kijken: Mali-Benin, de eerste keer dat Mali speelt op het Afrikaanse kampioenschap. En... ze winnen: groot jolijt natuurlijk.

Kayes, oude Franse hoofdstad van Mali

In Senegal wordt de toerist op z'n wenken bediend... In Mali niet.
Het is weer even aanpassen. Mijn nogal directe manier van communiceren pakt hier niet, geduld is een schone zaak. De mensen reageren traag, lethargisch bijna, maar het zijn echt schatjes. Ik voelde me hier tot nu toe eerder een ambetante zaag dan een toerist van wie men weet dat ie geld heeft, wat in Senegal wel eens gebeurt.

Minder geschoold, de meesten spreken nauwelijks Frans, maar ook minder opdringerig, bedeesder, sympathiek gewoon.

Het loopt tegen middernacht als ik eindelijk een 4X4 met chauffeur gevonden heb om een driedaagse tour 'off road' te kunnen organiseren. De volgende morgen nog twee uur op zoek naar een internetcafé voor andere afspraken en tegen de middag is alles in kannen en kruiken.

Jan, Agnes en Paul gaan mee met Samson rechtstreeks naar Bamako, het is al zwaar geweest.
Peter, Solange en ik wagen het: we vragen ons nog altijd af hoe de jeep het overleefd heeft, maar we konden eindelijk volop mountainbiken, zagen prachtige natuurfenomenen, sliepen in afgelegen dorpen, raakten elkaar vlak voor zonsondergang kwijt, reden 4 lekke banden, mochten gisteren zelf een kip slachten en rijst eten met de handen en wat zijn we vies!!

Ons volgende avontuur: de trein van Kita naar Bamako.
Een typisch Afrikaanse ervaring: leurende mensen die de kost voor die avond proberen bijeen te scharrelen door de detailverkoop van appelsienen, nootjes, tomaten, telefoonkaarten, plastiek zakjes; kinderen die voor het raam bedelen om lege drankflessen; trage ambtenaren; een controleur die doet omdat iemand een zak pindanoten in de passagiersruimte zet. Ruimte zat nochtans, er zijn bijna geen passagiers: er ligt een splinternieuwe weg naast de spoorlijn tussen Kita en Bamako...

Ik voel het direct: Op Bamako zou ik zo verliefd kunnen worden.
Rustige mensen in het midden van chaos. Een stad vol dorpsmensen. Ik vind het er fijn, misschien wel fijner dan Dakar. Om het zeker te weten kan ik hier nu niet lang genoeg blijven.

We ontmoeten onze reisgenoten Jan, Agnes en Paul bij een Belgisch koppel dat kamers verhuurt en we vinden er ook: Astrid, met wie ik een paar keer mailde, maar waarvan ik niet goed wist of ze nu wel of niet zou meegaan.

We laten ons verwennen door René en Anne-Mie, ik doe boodschappen (slipjes verdwenen bij wasvrouw, 6 banken zonder resultaat, verlengen van visa wegens halsstarige ambassade in België) en 's avonds zijn we weeral op weg: naar Ségou, mèt Astrid.

Astrid, onze nieuwe aanwinst (in liggende positie: op deze computer krijg ik de foto's niet gedraaid...)

onze slaapplaats in Ségou (een klooster, prachtige plek, maar tenten opzetten mocht niet van moeder overste, dus trokken we ons zedig terug in een kloostercel)

de 'bogolan' wordt uitgewrongen. Het is een typische Malinese stof, katoen wordt op natuurlijke wijze geel, oker , bruin, groen of blauw gekleurd, en daarna worden er traditionele betekenisvolle motieven op aangebracht met modder.

we mogen zelf ook de artiest uithangen

de vrouwen die ons middagmaal bereiden in San

Onderweg naar Djenné fietsen we nog een paar uur voor het donker. We zijn van plan om onderweg te kamperen naast een dorpje of in het wild.
We komen terecht in een traditioneel Peulh-dorp waar ik de 'chef de village' vraag of we mogen overnachten. Hij is akkoord.
We zetten de tenten op en maken 'mafé', groenten met pindanotensaus.
Beetje bij beetje worden we omsingeld door alle dorpsbewoners. Een beetje spannend, maar wel heel leuk. Er zit geen greintje kwaad in de mensen hier.
Ik denk terug de touwen die we vorig jaar spanden in Ethiopië om de mensen op een afstand te houden. Ook hier moeten we het hoofd koel houden. Ik probeer goede afspraken te maken met de ouderen en ze laten ons slapen. Als ik 's morgens de tent openrits zie ik wel 50 ogen naar me staren. Maar de Malinezen zijn zo vriendelijk, oprecht geïnteresseerd in onze manier van doen en daarom gewoon nieuwsgierig. De volgende ochtend gaan wij ook eens gluren in hun dorp.

Ik vind het fantastisch om in een Peulh-dorp te zijn. De Peulh zijn koeienherders, vroeger nomadisch, nu meer en meer gesedentariseerd. 10 jaar geleden woonde ik een tijdje bij een Peulhfamilie, de Diallo's die naar de stad was getrokken na een broederconflict over land en koeien. De jongste zoon was mijn zielsverwant aan de universiteit en vertelde me in geuren en kleuren het hele verhaal van zijn familie. Als we hier zijn denk ik met weemoed aan onze studententijd: we hadden altijd gezegd dit als 'volwassene' samen te doen. De economische diaspora bracht hem intussen in New York. Straks bel ik hem, ik weet dat hij blij zal zijn als ik over het dorp vertel, maar het zal hem ook raken.
Sorry maatje, maar inch'allah lukt het ons nog dit ooit eens samen te doen.

Volgende keer: over Djenné, Mopti en de Dogon-vallei!

Tine

Jan, Agnes en ik (Paul) hebben Samson, onze chauffeur langs de gewone baan begeleid naar Bamako, de anderen langs een alternatieve route met een 4x4.

Hier alvast een paar van mijn (Paul) foto's van Djenné en omstreken.

Dit is de fameuze moskee.

en dit is het huis gebouwd door de Nederlander Ton Van der lee. (Hij schreef hierover een tof boek: 'Het Zandkasteel')

Dit is ons eerste campement in de Dogonvallei.

En hier Agnes als 'Arabische' motorfreak.

Solange, l'amie des enfants du monde entier...

Le Sénégal, ma deuxième patrie

2008-01-18T14:32:00.000-08:00

10 jaar geleden is het nu. Ik kwam naar Sénégal om na veel discussies met m'n proffen van het HIVT in Antwerpen mijn thesisjaar in Sénégal te komen doen. Mijn thesis ging over Léopold Sédar Senghor, dichter-filosoof, vader van de 'négritude', grondlegger van de beweging van de 'francophonie' en eerste president na de onafhankelijkheid, en ik vond dat het alleen maar ging lukken als ik zelf ging 'voelen' om hem beter te begrijpen.
Ik heb veel 'gevoeld' gedurende die 8 maanden, zowel in goede als in slechte zin, maar één ding is zeker: het heeft mijn kijk op het leven helemaal veranderd. Eén van de redenen trouwens dat ik nu, 10 jaar later, met andere Afrika-geïnteresseerden rondtrek in een bus en met de fiets.
Het lukt natuurlijk niet altijd, maar als het echt slecht gaat in België, neem ik het vliegtuig (verwend nest) om hier even te komen bezinnen. De zon, mijn vrienden, de manier van leven. Wij kunnen zoveel leren van elkaar. 'Le métissage culturel' zoals Senghor het noemde. Voor mij is het gewoon ook een verslaving.

Bon dit gezegd zijnde,

Na onze grenservaringen trekken we naar Saint-Louis om daar in het holst van de nacht nog een slaapzaal te vinden. Peter en ik vinden het te warm en gaan gewoon buiten slapen. De muezzin die om 5u 's morgens zijn keel openzet en de Franse verplegers die om 6u ontbeten hadden we er niet bijgerekend.

's Morgens verkent iedereen Saint-Louis, terwijl ik me bezig hou met boekhouding, herstellen van de batterij, aankoop van een extra gasvuurtje en ... het zoeken van Solange. Hoe we elkaar daar zijn blijven mislopen is een raadsel. Om 15u 's middags vertrekken we dan toch maar naar Djoudj, waar ik gereserveerd heb in een 'campement de villageois'. De vroegere bewoners van wat nu een vogelreservaat is hebben de handen en elkaar geslagen en een kampeerplaats voor toeristen opgezet, waar ze koken, excursies organiseren, enz... Een goede zaak om te ondersteunen, vind ik. En het werd gezellig. Voor de eerste keer kamperen we in onze tenten.

De volgende morgen vertrekt iedereen met de fiets richting gids en bootje en Samson en ik houden een vegetarische kooksessie met de groenten die nu al zo lang in de bus liggen.

Na het eten vertekken we naar Saint-Louis waar Solange intussen gelocaliseerd is. Peter en Solange trekken terug naar Djoudj (niet te missen in Senegal!) en ik trek met de rest van de groep richting Dakar. In Sebikouthane wacht m'n tweede familie me op en hoe moe we ook zijn, het wordt een echt feest die avond. Samson, Paul en Agnes en Jan kunnen het best appreciëren. De muggen die nacht in het salon waar we slapen op de grond niet meegerekend... Ik ontmoet eindelijk Moïse, de nieuwe man van mijn vriendin Monique, over wie ik al zoveel gehoord heb aan de telefoon...
En aangezien het katholieken zijn, wordt er die avond ook stevig wat bier verzet...

Agnes met de schoonzus van Monique

De volgende morgen gaan we kijken naar de boomgaard...

Tevens een bezoek aan het plaatselijk schooltje

en zo voort .... Ik werd er daarnet (op z'n senegalees) afgegooid. Een uurtje werk verloren...
Nu wordt het te laat, dus ik probeer volgende keer opnieuw. Dat zal waarschijnlijk in Mali zijn...

Groetjes uit M'bour.

Nog enkele foto's uit Senegal...

Jan en Paul in het campement Djick Djack in Palmarin

Bij de familie van Malik, een toevallige gids, verpleger bij het leger, waar we logeerden.

Belangstelling voor al die bleekneuzen door de kinderen uit de omgeving.

Wat je allemaal kunt meemaken in ... Mauretanië

2008-01-15T07:12:00.000-08:00

Ons verblijf in de Westelijke Sahara.

Onze eenzame bus in de woestijn...

Ons eerste verblijf in Nouadhibou (Mauritanië)

Aan een ongelooflijk mooi strand kopen vrouwen vis van de pas aangekomen vissersboten, om die daarna te verkopen aan marktvrouwen die er daarna in de stad hun kost voor die dag mee proberen te verdienen.

De laagst mogelijke aankoopprijs bekomen, een rustige onderhandeling...

Toen bleek dat de enige weg al sinds 16u de dag voordien geblokkeerd zat doot een vrachtwagen die achteruit was beginnen bollen, zak de moed ons even in de schoenen.
Het spektakel dat zich rond deze gebeurtenis afspeelde was het wachten wel waard.
Een gespecialiseerde 'woestijnrijder' reed wagens in een razend tempo (sommige mensen konden nog maar net wegspringen) door het mulle zand rond de plaats van het ongeval. Maar ook dat lukte niet altijd en dan zag je die auto zich volledig in het zand graven. Twee uur hebben we getwijfeld om het onze bus ook aan te doen, want we vreesden dat we er anders een paar dagen zouden vastzitten... Uiteindelijk waren er meer stemmen tegen dan voor en dus hebben we gewacht...

Het bewuste vehikel

Twee uur later kwam de verlossing in de vorm van een grote wegbulldozer die de zwaar overladen vrachtwagen wegsleepte alsof het een tweepk'tje was. We konden vertrekken in de hoop dat we nog op tijd door de grens met Senegal zouden geraken. Nog 80 km...

Het tegemoetkomende verkeer... Kunnen we daar wel langs??

Na een ongelooflijk prachtige rit (natuurschoon, door één van werelds vogelrijkste gebieden), maar ook spannend (wasbord, batterijverbinding doorgebrand door het schokken, terug in gang duwen...) komen we aan de grenspost. We raken rap door de douane van Mauretanië, maar in Senegal moeten we de auto binnenkrijgen...

Normaal moet de auto van één grens tot de andere door politie begeleid worden (kwestie van illegale invoer tegen te gaan)
en dat kost geld, of je kan deze verplichting afkopen ... voor dezelfde prijs. Na een heleboel telefoons en een hoop gedram krijgen we er 100 euro af en zijn we vrij in Senegal. Eerst mogen we nog meeëten met de douane waar we net nog knallende ruzie mee hadden.

Eindelijk ben ik in mijn tweede vaderland.

Tine

Nog even Marokko

2008-01-11T14:40:00.001-08:00

Zeven jaar geleden hebben Agnes en ik al 's voor een maand in Marokko rondgetrokken. We hebben er toen echt van genoten dus was het voor ons geen probleem om er nog's rond te trekken. We hebben ten andere nog een paar andere delen van dit toch mooie land leren kennen. Het noorden bijvoorbeeld dat in vergelijking met de rest van het land veel groener is. De koningssteden hadden we al bezocht maar we vonden het leuk er nog 's rond te kuieren en onze hotelletjes van toen terug te vinden. In Marrakech logeerden we dit jaar zelfs in hetzelfde als 7 jaar geleden. Maar wat ons op deze reis het meest verrast heeft is de wondermooie kuststrook ten Zuiden van Essaouira en Agadir. Een echte aanrader!
Nieuw voor ons is ook de Westelijke Sahara met zijn heel aparte sfeer. Op dit ogenblik zijn we er haast doorheen en morgen zijn we hopelijk aan de grens van Mauritanië. Hopelijk geraken we zonder problemen door dit land ...

Het andere Marokko en onze belevenissen aldaar

2008-01-11T13:05:00.000-08:00

Zaterdag 5/1 vertrekken we 's morgens dan toch onder een stralende hemel richting Essaouira. Tegen de middag boeken we in in een prachtig gedecoreerd hotelletje, iedereen klaar om een namiddag te genieten van dit lieflijk stadje. Naar het schijnt diende het ooit als decor voor de film 'Othello' van Orson Welles.
Zelf kruip ik in m'n bed met barstende koppijn, de voorbode van een grote verkoudheid. De eigenaar van het hotel, een oude, wijze Duitser, kunstliefhebber en ex-politicus staat erop zelf voor ons te koken, nu hij hier voor één keer toevallig aanwezig is. 's Avonds heb ik, ondanks de koppijn nog een boeiend gesprek met hem. Hij vindt dat we eigenlijk beter eerst een paar dagen rust zouden nemen in z'n villa in Agadir. Met de berichten over Mauretanië misschien toch niet direct afslaan, zo'n aanbod. We bedenken wel dat de achterliggende drijfveer voor deze generositeit misschien wel iets te maken heeft met het feit dat zijn tuin een grondige beurt nodig heeft, en met z'n tuinaannemer in de buurt...

Het is weekend, we proberen ervan te genieten, maar bij iedereen zindert de ongerustheid over Mauretanië. Zondag trekken we een stuk verder naar het zuiden over een weg die kronkelt tussen de Arganbomen. Onderweg bezoeken we een vrouwencoöperatieve die zich bezig houdt met heb produceren van deze 'wonderolie', weldadig voor het lichaam en geprezen in de keuken. Tegen de middag halen we de fietsen uit de bus en rijden 15 km naar de kust. In een vissersdorpje maak ik samen met de enige bar-restauranthouder vlug een omelet-friet voor iedereen, vissen waren er door het noodweer van de voorbije dagen immers niet. Na 3 km over het strand en een doorsteek door een riviertje kunnen de stalen rossen terug worden beklommen voor een ècht mountainbikeparcours over steenslag, asfalt en dan... is dat überhaupt wel een weg? Een ware beproeving, vooral voor onze bus en onze chauffeur. Peter en ik wachten in het donker en zien hem tot onze grote opluchting eindelijk verschijnen.

We slapen in een jeugdherberg: ik merk enkele blonde goden op (?) De zee ter hoogte van deze plaats blijkt een echt surfparadijs. Geen zin om me hiermee in te laten: we moeten dringend vergaderen over onze verdere reis. Het nieuws over de terrorismedreiging had ons in flarden bereikt, spontaan maakte ik me weinig zorgen, mijns inziens driegt er op het ogenblik meer El Quada-gevaar in Spanje of in Brussel dan op onze route naar het zuiden. Maar ik had me wel voorgenomen nog eens deftig te gaan informeren in Agadir de volgende dag. Onze reisgenoten geven te kennen niet door Mauretanië te willen reizen.

Maandag 07/01: Terwijl Peter en Samson de anderen een aangename dag proberen te bezorgen, trekken Paul en ik naar Agadir waar we in eerste instantie op zoek gaan naar een boot van Marokko naar Dakar. Na een urenlange, maar toch boeiende speurtocht blijkt die onbestaande. Intussen ben ik echter nog geruster in de hele situatie en hak ik de knoop door: Peter, Samson en ik brengen de bus naar Zwart-Afrika, de rest kan binnen enkele dagen het vliegtuig nemen naar Dakar en daar terug aansluiten.

Dinsdag 08/01 staan 8 neuzen klaar richting Mauretanië: die van onze bus, en alle 7 reisgenoten! 's Morgens proberen we onze kapotte frigo te repareren, vervolgens te laten repareren en tenslotte er een nieuwe te kopen.
Alles tevergeefs, en ook jammer, want nu is er ook geen tijd genoeg meer om de fietsen boven te halen op wat nochtans een schitterende fietsroute zou zijn geweest. Vanuit de bus is het gelukkig ook genieten. We komen voor het donker aan in wat Peter de meest desolate camping noemt die hij ooit gezien heeft. Ik heb er twee smakelijke tajines besteld die van 10 km verder worden aangerukt. De flessen wijn die we erbij ontkurken maken het feest compleet. We ontsteken nog een kampvuurtje, maar de meesten kiezen toch nog voor een beschutte slaapplaats in een groezelig gebouwtje. Zelf vind ik het toch tijd om het kamperen eens uit te proberen.

We hadden het allen koud die nacht en 's morgens vertrekken we met de fiets in een druilerige mist richting oase van Tighmert. Blij met een beetje beweging proberen we de palmbomen te ontwaren.

Als we bijna terug in Guelmin zijn geeft de zon haar eerste warmte. We zien een tent met veel mannen .. Thee ! denk ik direct. Voor we het beseffen zitten we tussen een groep 'stakers'. Allé, 't is te zeggen: een groep pas afgestudeerden ijveren voor een systeem die hen kansen biedt op werk en een deftig bestaan. Het enige andere alternatief is zwemmend de dood vinden voor de kust van Tanger. Wie minder blij is met ons bezoek aan deze conversievelingen is de plaatselijke caïd (burgemeester), die al snel onze passen komt opeisen. We trekken ons er niets van aan en luisteren naar het verhaal van deze strijdlustige jongelui. Bij de ruïnes van een versterkte vesting krijgen we van hen ook nog een les geschiedenis.

Nog snel wat boodschappen in Guelmin en we zijn klaar voor de Sahariaanse provincies. Ik had voorzien om wild te kamperen, maar evident zal het toch niet worden. Het is 's nachts vrij koud en onze campingspullen zitten nog altijd vastgebonden op het dak.
Na een algemene beraadslaging komen we terecht bij Samira in Sidi Akhfenouir, dus in plaats van onze eigen boontjes te doppen laten we ons zwaar verwennen.

De volgende ochtend wordt er eindelijk eens tijd gemaakt om alle spullen te rangschikken, een serieus jobke met veel gepuzzel!
's Middags valt het voorziene boottochtje dan ook nog in het water wegens Islamitisch Nieuwjaar... Eén troost: onze eerste zelfgemaakt picknick daar aan de prachtige lagune van Naïla, waar we bovendien ook nog verse vis kunnen kopen.

Nog een stop in Tarfaya, authentiek plaatsje tegenover de Canarische eilanden en een bezoek aan het museum van Saint-Exupéry.

Nu buigt de weg resoluut naar het zuiden...
's Avonds gaan we slapen op de camping 'roi bédouin', juist, uitgebaat door Belgen. En ja, er bestaan nog meer afgelegen campings! Schitterende locatie, een echt kunstwerkje van onze landgenoten. Onder het licht van spaarlampen, aangedreven door zonnepanelen en windenergie, eten we de woestijnversie van konijn met pruimen: kameel met dadels, met als dessert drie soorten kaas van eigen geiten.
Nog even genieten, want morgen staat er volledige dag rijden op het programma.

Marrakech

2008-01-07T13:48:00.000-08:00

Niet te geloven maar vandaag (vrijdag 4 januari) krijgen we en soort Belgische regendag in Marrakech. De Marokkanen zijn gelukkig, wij minder! Tussen de vlagen door gaan we toch wat rondkuieren.

De fluitspeler op het fameuze Jemaa-el-Fna plein houdt op met spelen, zoals anderen trouwens,

omdat vanop de moskee de muezzin oproep tot gebed.

Ons hotelletje heeft een boventerras waar we van een mooi uitzicht kunnen genieten.

Het paleis Dar M'Nebhi, een van de mooiste paleizen uit het begin van de 19e eeuw is ingericht als museum.

Onze huidige chauffeur ziet er beeldig uit in zijn nieuw pak!!

Paul

Marokko: wat ik vooraf dacht maar toch niet helemaal klopte en andere bedenkingen

2008-01-07T08:42:00.000-08:00

Ik dacht dat er veel verkeer zou zijn op de wegen en dat het daarom gevaarlijk fietsen zou worden. Daarom koos ik voor de eerste fietsrit een rustig kustweggetje uit.
Bleek dit uiteindelijk een steile klim te zijn tussen kust en Rifgebergte met voorbijzoevende taxi's en speedbussen.

Ik dacht dat de afstanden die we in het Marokko tot Marrakech zouden afleggen best meevielen en voorzag een goed gevuld programma. Ik dacht natuurlijk ook weer dat een uur 100 minuten duurde.
Bleken dat er toch maar 60 te zijn en ook doordat we met onze bus maar traag vooruitraakten kwamen we nooit voor het donker in een stad, waar het hotel vinden ook niet altijd zo eenvoudig was.
Gelukkig kreeg ik van Dirk voor Kerst een mini-ledlampje op 12V waarmee ik nog goed op de kaart kon turen.
De sfeer in de bus werd er echter niet altijd beter op tijdens zo'n momenten.

Door deze feiten is er tot Marrakech maar één keer meer gefietst geworden voor een kort stukje, met gelijkaardige ervaringen (nu ook nog met ambetante kinderen)en hebben we daarna alleen nog onze vierwieler gebruikt, met de intentie vooral van de voorbijglijdende landschappen te genieten.

Ik dacht dat we in Marokko om de vijf botten zouden worden tegengehouden door de politie, een sjofel busje met een bont allegaartje.
Bleek dat iedereen behalve wij werd tegengehouden. Wij zijn namelijk toeristen en die moeten zich welkom voelen. Verkeersovertredingen doen en verbodsborden negeren wordt dan ook lachend door de vingers gezien. Ik maakte daar eens een opmerking over en kreeg als antwoord: 'als je vriend één keer bij jou op bezoek komt en hij wil slapen in de living, terwijl jij de gewoonte hebt om in de slaapkamer te slapen, dan laat je dat toch ook toe...'
Bovendien behoort de politie hier tot het vriendelijkste en meest hulpvaardige soort dat ik ook ontmoet heb. (Wat was dat ook weer met die hel van Tanger?)
Persoonlijk denk ik dat Koning Mohammed VI de toeristenliefde er goed ingedramd heeft... (alleen die kinderen hadden de boodschap nog niet goed meegekregen)
Maar goed, we zijn ook nog niet voorbij de Westelijke Sahara...

Ik dacht dat we hier veel keuterboerkes zouden zien met kleine perceeltjes. In het Rifgebied klopte dit grotendeels, maar de Midden-Atlas bleek vooral te bestaan uit grotere (geîrrigeerde) vruchtbare percelen. Op een avond kwamen we uit de vrieskou terug in onze jeugdherberg en toen we de deur opendeden riep Alex: hé, mannen, 't is hier Wervel !! (=Werkgroep voor Rechtvaardige en Verantwoorde Landbouw, organisatie waar Peter, Patrick en ik vrijwilliger bij zijn.)
Ongeveer 40 boerenogen staarden in onze richting...
Bleek er dus net een 12-daagse cursus door te gaan voor landbouwers uit de streek, onder begeleiding van een landbouwkundig ingenieur uit de hoofdstad.
Hij stelde zichzelf en de anderen voor en vertelde over de opleiding en de landbouw in Marokko: de problemen van nu, de uitdagingen voor de toekomst. Helemaal niet zo anders dan bij ons hoor, echt een boeiend gesprek (een volgende Wervelreis?)
Af en toe werd de intellectueel aangevuld door een jonge boer die Frans sprak, één van de vier 'voorzitters' van de regionale afdelingen. De oudere mannen die nochtans geen Frans spraken, knikten de hele tijd geestdriftig mee.
Er werden nog wat cijfers uitgewisseld en op het einde vroegen ze om raad voor de toekomst. We staken ze een hart onder de riem, goe bezig mannen, en als dank kregen we een geîmproviseerd optreden van een poeet-landbouwer, geassisteerd door twee collega's. Geen knijt van begrepen, maar prachtig.

Dat te mensen supervriendelijk zouden zijn had ik wel verwacht, maar het was eigenlijk gewoonweg hartverwarmend.

Samson die net zoals ik in Borgerhout woont snapt er niks van: hoe komt dat die hier zo vriendelijk zijn en bij ons helemaal niet? Of misschien zal hij vanaf nu zelf met andere ogen naar onze medeburgers in Belgiê kijken. Patrick zegt dat dat bij hem zeker het geval zal zijn.

Ik dacht ook dat Samson racistisch zou behandeld worden in Noord-Afrika: wel, tot nu toe niet, integendeel.

Alex kreeg in het begin een beetje een cultuurschok, maar is intussen al goed aangepast en blij dat ook dat gat in zijn cultuur weer opgevuld is.

A ja, en Samson vond de vrouwen in de Midden-Atlas mooier dan in het noorden.

Peter, Paul en Agnes waren hier al, vinden het wel mooi, maar kijken vooral uit naar Zwart-Afrika

Sources de l'Oum er Rbia

2008-01-05T10:01:00.000-08:00

Na een regendag in Marrakech zijn we in een zonnig Essaouira aanbeland maar ik wou nog even terugkeren naar woensdag 2 januari.
Onder een stralende zon doen we het volgend traject: Azrou, Tiouririne, Ain Leuch, Sources de l'Oum et Rbia, Khenifra, Kasba, Tadia, Beni Mellal. Een bijzonder mooie route met als hoogtepunt de site met de sources. Ze hoort thuis in mijn rubriek "mooie plekjes om nooit te vergeten" Uit een prachtige rotsformatie borrelt het water uit de rotsen en vormt de langste rivier van Marokko: de l'Oum er Rbia.

Langs de weg staan een soort hutjes die dienst doen als restaurantjes.

We kunnen aan de verleiding niet weerstaan om daar te gaan eten vooral als die bereid wordt door 2 mooie meisjes!

Het eten gebeurt op zijn Marokkaans dwz gezeten op tapijt en zonder bestek!

Paul

Afscheid van Patrick en regen in Marrakech

2008-01-04T05:26:00.001-08:00

Terwijl de rest van de groep aan het genieten (?) is van een dagje Marrakech, steken Samson en ik het Jemnaa El Fna plein schuin over, laten de fluitspelende slangenbezweerders voor wat ze zijn en trekken naar onze bus, die geparkeerd staat aan een benzinestation. De sloten moeten dringend hersteld.
Terwijl ik wacht op de slotenmaker en Samson onder de bus de gaten silliconeert van waar vroeger de zetels stonden (kwestie van overstromingen te vermijden), was ik in de gietende regen de modder van de bus, tussen bedelaars en nietsbegrijpende pompbedienden. Die gierige Europeanen toch, die bus wassen doen wij toch gewoon efkes voor 10 dirham. (1 euro). Toch voel ik me daar zielsgelukkig. Ik probeer het hen duidelijk te maken, maar ze snappen er duidelijk niets van...
'Gaat het morgen nog regenen?', vraag ik aan een krantlezende man onder het overdekte terras.
'Seulement Dieu le sait'
'OK, maar wat staat er in de krant?'
'Morgen regen, alchamdu l'illah (godzijdank), le Maroc en a besoin'.
Onderweg hadden we inderdaad al begrepen dat Marokko lijdt onder aanhoudende droogte.
Blij voor Marokko besluit ik de eerste kampeerbeurt, voorzien voor morgen in Essaouira uit te stellen naar een zuidelijker gelegen punt.
Ik trek naar de toeristenpolitie om me te laten geruststellen in verband met de oversteek door de Westelijke Sahara.
'Pas de soucis, madame, il y a beaucoup de controle, si vous avez une question, pose-le aux autorités locales.'
Over Mauretanië wordt niets gezegd. We zullen het dan wel horen aan de grens.
Als het niet veilig is, dan laten ze ons echt niet binnen, zoveel is zeker...
(om de ongerusten even op hun gemak te stellen).

Deze morgen is Patrick met het vliegtuig vertrokken naar huis. Met z'n halve pasport blijkbaar geen evidentie, vernam ik via een SMS'je.
Gisteren vroeg ik om Samson effen te laten rijden, hij moet ook nog wennen, héé, maar nee hoor, niet van die chauffeurszetel af te krijgen.
Patrick, magnifieke chauffeur daar door de bergen van Marokko, en zalige vent, blij dat je erbij was, we zullen je missen.
Maar zo te zien heb je er ook wel iets aan gehad...

zaterdag 29/12/07 van Tetouan naar Chefchaoun

2008-01-01T14:50:00.000-08:00

In een zonnig weer zonder wolken bezoeken we Tetouan.

Tetouan: koninklijk paleis

In de soeks

Zicht op Tetouan en op Samson

We vertrekken uit Tetouan en rijden totaan de kust, richting Oued Laou. Aan de kust wordt er gefietst. Het is een baan met flinke hellingen, waar redelijk veel verkeer is, vooral van voorbijstuivende taxis. Het wegdek is meestal goed geasfalteerd maar nu en dan met putten. Vooral de afdalingen zijn gevaarlijk. Landschappelijk is het wel zeer mooi. Na 10 km gaf Agnes het al op, ikzelf (Paul) hield het 16 km vol en Peter, Jan en Alex 25 km. Daarna rijden we door de Gorges naar Chefchaouan. Spijtig genoeg was het al vlug donker en konden we er niet zoveel van genieten, overigens een gevaarlijke baan.
We logeren er bij een Spaanse familie.

Paul

vrijdag 28/12/07 aan de grens van Marokko

2008-01-01T14:17:00.000-08:00

Op de tweede avond werd ik even apart genomen... We moeten je iets zeggen.
Wat heeft dat te betekenen? Wel eh, Patrick zijn internationaal pasport is verlopen.
Gelukkig was ik nu te moe om me er echt druk over te maken en hadden ze me dit niet verteld op Kerstmis, zoals bijna was gebeurd. Dan was ik echt wel beginnen flippen...
Nu konden we alleen maar afwachten wat er zou gebeuren aan de grens.

Daar stonden we dan... uren aanschuiven in de rij, van het kastje naar de muur gestuurd, na ettelijke keren het verhaal te hebben gedaan (meneer was vergeten dat het al 2008 zou worden en geen 2007...), maar hij heeft een vliegtuigticket terug, dus hij gaat echt niet immigreren in Marokko en alsjeblieft: ik heb hem nodig, hij kan zo goed met de bus rijden. Monsieur le directeur van guichet 5 gaf uiteindelijk toe en Patrick wordt toegelaten op Marokkaans grondgebied. Zal hij het ook nog mogen verlaten?

Tegen 23u 's avonds konden we doodvermoeid inchecken in een hotelletje in Tetouan...

Tine

traject België-Marokko

2007-12-28T00:50:00.001-08:00

De eerste drie dagen van onze tocht... Iedereen went aan elkaar en ik moet vooral wennen aan het feit dat we nu ècht vertrokken zijn. Een beetje zenuwachtig: hoe zal onze bus het doen, kan ik er wel goed mee rijden? Af en toe stoppen: luchtdruk controleren, olie checken, prutsen aan een deurslot dat het niet doet, nu en dan omkijken: hoe gaat het met mijn reisgenoten? De aanwezigheid van Peter en Patrick stellen me op m'n gemak.

De zelfzekerheid groeit met de kilometers, de sfeer wordt meer ontspannen, een hotel in Frankrijk, daarna één in Spanje en ongelooflijk: aan het eind van dag drie nemen we zowaar de boot naar de overkant van de Middellandse Zee.
Ceuta, Spaanse enclave. Maar dan...

Tine

het vertrek

2007-12-26T10:44:00.000-08:00

... en de Afrikabus is vertrokken

Kortrijk: Jan en Alex oppikken, de tachograaf checken ...

Ardooie: zijn alle reizigers, fietsen en de 1001 dingen die voorzien moesten worden mee?

carcenter Sint-Pauwels

voor enkele maanden: vaarwel Antwerpen!

ombouwen van onze bus

2007-12-25T20:49:00.000-08:00

door de sneeuw naar garage voor het technisch onderhoud

extra laadruimte onder de zetels, achteraan voor de fietsen
en op het dak

in de oorspronkelijke staat

de medereizigers

2007-12-24T03:21:00.001-08:00

Paul, Alex, Agnes

Samson

Alex

Patrick

Peter en Tine

Paul en Jan

Dirk

de initiatiefneemster

2007-12-24T03:08:00.000-08:00

met oostafrika-ervaring in de benen

Tine, dynamisch